Het loopbaananker is het beeld dat we gaandeweg van onszelf vormen en waarvan onze ideeën over onze drijfveren, vaardigheden en waarden deel uitmaken. Mensen veranderen van baan, van bedrijf of zelfs van loopbaan, maar het loopbaananker blijft meestal gelijk.

Er zijn acht categorieën loopbaanankers te weten:

1. Technische / functionele competentie (TF) Als je loopbaan-ankercompetentie op een technisch of functioneel terrein is, wil je niet de mogelijkheid opgeven je vaardigheden op dat terrein toe te passen en die vaardigheden steeds verder te ontwikkelen naar een steeds hoger niveau. Je ontleent je gevoel van identiteit aan het uitoefenen van je vaardigheden en je bent het gelukkigst wanneer je door je werk op deze terreinen uitgedaagd wordt. Je bent misschien bereid anderen op jouw technische of functionele terrein te managen, maar je bent niet geïnteresseerd in management om het management en je bent geneigd het algemeen management te mijden omdat je dan je eigen competentieterrein zou moeten verlaten.

2. Algemeen-managementcompetentie (AM) Bij dit loopbaananker wil je niet de mogelijkheid opgeven tot een zo hoog mogelijk niveau in een organisatie op te klimmen waardoor je de inspanningen van anderen in verschillende functies kunt verenigen en verantwoordelijk kunt zijn voor de prestaties van een bepaalde afdeling van de organisatie. Je wilt verantwoordelijk en aanspreekbaar zijn voor het eindresultaat en je identificeert je eigen werk met het succes van de organisatie waarvoor je werkt. Als jij je op dit moment op een technisch of functioneel terrein bevindt, zie je dat als een noodzakelijke leerervaring; je ambieert echter zo snel mogelijk een generalistenbaan. Een hoog managementniveau in een functie interesseert je niet.

3. Autonomie / onafhankelijkheid (AU) Met dit loopbaananker wil je de mogelijkheid je eigen werk op je eigen manier te definiëren niet opgeven. Als je in een organisatie werkzaam bent, wil je een baan hebben die flexibel is met betrekking tot wanneer en hoe je werkt. Als je regels en beperkingen in een organisatie absoluut niet kunt verdragen, kies je een beroep waarin je de door jou gezochte vrijheid wel hebt, zoals lesgeven en advieswerk. Je wijst kansen op promotie of verbetering af om je autonomie te bewaren. Je kunt er zelfs naar streven een eigen bedrijf te beginnen om zo een gevoel van autonomie te bereiken; deze drijfveer is echter niet dezelfde als de ondernemersgerichte creativiteit die later beschreven wordt.

4. Zekerheid / stabiliteit (ZE) Met dit loopbaananker wil je de zekerheid die een baan je geeft of de vaste aanstelling in een baan of organisatie niet opgeven. Je belangrijkste zorg is het gevoel te hebben dat je succes hebt zodat jij je kunt ontspannen. Het anker uit zich in de zorg voor financiële zekerheid of de zekerheid op een baan. Een dergelijke stabiliteit kan inhouden dat jij je loyaliteit en bereidheid om alles wat de werkgever van je vraagt te doen, verhandelt voor een belofte op een vaste aanstelling. Je houdt je niet zo bezig met de inhoud van je werk en de positie die je in de organisatie bereikt, hoewel je als je talentvol bent een hoog niveau kunt bereiken. Iedereen heeft een bepaalde behoefte aan zekerheid en stabiliteit, in het bijzonder in een periode waarin er sprake is van zware financiële lasten of wanneer men tegen zijn pensionering aanloopt. Op deze manier verankerde mensen zijn echter altijd met deze zaken bezig en bouwen hun hele zelfbeeld op rond het managen van zekerheid en stabiliteit.

5. Ondernemingsgerichte creativiteit (OC) Bij dit loopbaananker wil je niet de mogelijkheid opgeven een eigen organisatie of onderneming te creëren, die stoelt op je eigen talenten en je bereidheid risico’s te nemen en hindernissen te overwinnen. Je wilt de wereld bewijzen dat je een onderneming kunt creëren die het resultaat is van je eigen inspanningen. Misschien werk je voor anderen in een organisatie waarbij je leert en inschat wat je kansen voor de toekomst zijn, maar zodra je jezelf daartoe in staat acht, ga je op eigen kracht verder. Als bewijs van je talenten wil je dat je onderneming financieel succesvol is.

6. Dienstverlening / toewijding aan een zaak (DV) Met dit loopbaananker wil je niet de mogelijkheid opgeven werk na te streven dat iets van waarde oplevert, zoals de wereld leefbaarder maken, milieuproblemen oplossen, harmonie tussen mensen bevorderen, anderen helpen, de veiligheid van mensen verbeteren, ziekten genezen door nieuwe producten, enzovoort. Je streeft dergelijke mogelijkheden zelfs na als dat betekent dat er organisaties veranderd moeten worden, en je accepteert geen overplaatsingen of promoties waardoor je het werk dat aan deze waarden voldoet niet meer zou kunnen doen.

7. Zuivere uitdaging (UI) Als je loopbaananker zuivere uitdaging is, wil je niet de mogelijkheid opgeven aan oplossingen voor ogenschijnlijk onoplosbare problemen te werken, sterke tegenstanders te verslaan of moeilijke hindernissen te overwinnen. Voor jou is het feit dat je hierin het onmogelijke kunt doen de enige reden van betekenis een baan of loopbaan te volgen. Sommige mensen vinden een dergelijke zuivere uitdaging in intellectueel werk, zoals de ingenieur die alleen geïnteresseerd is in hopeloos moeilijke ontwerpen; sommigen vinden de uitdaging in complexe situaties met vele facetten, zoals de strategieadviseur die alleen geïnteresseerd is in cliënten die op het punt staan failliet te gaan en alle andere hulpmiddelen al geprobeerd hebben; sommigen vinden het in interpersoonlijke concurrentie, zoals de beroepssporter of de verkoper die iedere verkoop definieert als een plus of een min. Nieuwe kansen, variatie en moeilijkheid worden doelen op zich, en als iets gemakkelijk is, wordt het onmiddellijk saai.

8. Levensstijl (LS) Als je loopbaananker levensstijl is, wil je niet een situatie opgeven waarin je je persoonlijke behoeften, de behoeften van je gezin en de eisen die je loopbaan stelt met elkaar in evenwicht kunt brengen en verenigen. Je wilt dat alle belangrijke onderdelen van je leven samenwerken in de richting van een geïntegreerd geheel, en je hebt daarom een loopbaansituatie nodig die flexibel genoeg is om een dergelijke integratie tot stand te brengen. Misschien moet je sommige aspecten van de loopbaan opofferen (bijvoorbeeld een verhuizing naar een andere plaats die een promotie zou inhouden, maar je hele leefsituatie op haar kop zou zetten), en je definieert succes niet alleen op grond van succes in je loopbaan. Je vindt dat je identiteit meer te maken heeft met hoe je je leven in zijn geheel leeft, waar je je vestigt, hoe je met je gezinssituatie omgaat, en hoe je jezelf ontwikkelt dan met een bepaalde baan of organisatie.

Bron: Edgar H. Schein loopbaanankers